Archivo de etiqueta: Aragonés

1. El Pozuelo d’Aragón – Fuen de Xalón

CURSAS NOSTALCHICO-FAMILIARS POR BELLAS BALS D´A MARGUIN DREITA DE L´EBRO (II), DE LO 8 TA LO 15 DE MAYO DE 2011   Os Zerrigüeltaires continan como l´año 2010 arrecorrindo bels lucars d´a zona… Leer más

2.1. Tagüenca. Costumbres. Entrebiesta. Datos Estoricos

Tagüenca (d´o toponimo prerromán TABOLCA “chunto lo molín de l´arrigazo” u TABUCA -anomenazión d´as antigas minas de fierro espleitadas por os romans-) ye una billa d´o Cambo Borxa, de 420 abitadors, á 778… Leer más

2.2. Tagüenca. Familla y Rilazión con Trasobars

Como ya s´ha amostrau en a estoria de Tagüenca, la rilazión con Trasobars ye estada contina. Antimás, en estar tan amanaus, lurs abitadors han manteniu uns ligallos muito pretos. La mai d´o zerrigüeltaire… Leer más

3. Ainzón – Borxa

Dimpués de seyer estaus en Tagüenca, enfilan enta Borxa. A lo que pasan por Ainzón i aturan un inte ta fer-ie bel par d´afotos. Ainzón (d´o toponimo arabe AYN: “fuen” con l´adibianzia d´o… Leer más

2.3. Fuendetodos. Apuntes de Lengua y Cultura Tradicional

Ya en el Barrio Alto, los Tocayos pasan junto a la iglesia parroquial de La Asunción, donde había dos pinturas del Goya más joven –desaparecidas desgraciadamente en las luchas en el frente de… Leer más

12.2. Pancrudo. Asociación Cultural “El Calabozo”. Lesico de Pancrudo

Aunque la Asociación Cultural Pancrudina data de 1.989, no es hasta 1.996 cuando es más notoria su existencia, con precedentes en las actividades culturales preparadas por la Comisión de Fiestas en los años… Leer más

16.2. Calamocha. Fabla Popular. Visita

En lo concerniente a la fabla popular tradicional de Calamocha, hay que decir que Migalánchel Martín está especialmente vinculado a esta localiad, debido a su relación con la familia calamochina DE JAIME LORÉN,… Leer más

1. Muel

CURSAS NOSTALCHICO-FAMILIARS POR BELLAS BALS D´A MARGUIN DREITA DE L´EBRO I, DE LO 24 TA LO 30 DE MAYO DE 2010   Iste año ros Zerrigüeltaires ban con as miras d’arrecorrer bels lucars… Leer más

2.1. Fuendetozos. Escorsa

Plegan en Fuendetozos y enfilan dreitureramén ta la “Balsa´l Lugar”, parache d´empieze de la escorsa que quieren fer por bels kms. de lo Sender de Chiqueta Cursa P.R. Z-23 (Zirigoza-Fuendetozos), ta besitar belún… Leer más

2.2. Fuendetozos. Besita – Francho de Goya

Fuendetozos ye un lucar de ra Comarca Belchit, con bels 170 abitadors. Se gosa acumular l´orichen d´o suyo nome a l´antiga Fuen Biella de ra poblazión, que debito a lo suyo agundán caudal… Leer más

2.3. Fuendetozos. Espuntes de Fabla y Cultura Tradizional

Ya en o Barrio Alto, ros Tocayos pasan chunto la ilesia parroquial deLa Asunción, do bi eba dos penturas d´o Goya más choben -disparexitas disgraziadamén de risultas d´as luitas en o fren de… Leer más

3. Ritorno enta Zirigoza (Xaulín – Botorrita – Mariya de la Güerba)

Iste primer diya ban a tornar a fer nuei en Zirigoza. O ritorno lo fan por a Bal de la Güerbapasando en primeras por Xaulín, do aturan un momén t´afotiar a Estanca d´o… Leer más

4.1. Monesterio de Santa Fe (Edá Meya)

Continan por a carretera Balenzia enfilaus ta Zirigoza, sobrepasando l´esbarre de Cadrete ta dentrar por o de Santa Fe. Alparcan debán mesmo d´a puarta d´a muralla y alufran a suya frontera, en a… Leer más

4.2. Monesterio de Santa Fe (Edá Muderna)

Muito más importans serán os cambeyos esdebenitos en Santa Fe, Cuart y Cadret lo 1.610, de risultas d´o forachite d´os moriagos d´a Peninsula; allora istos lucars -como muitos atros de ras zonas reconqueritas-… Leer más

5.1. Camino del Plano (Cariñando lo Tiampo Fuyito)

Dende ra frontera d´o Monesterio de Santa Fé -do eban alparcato- os Zerris enfilan l´auto por o camín que han chusto enfruén, lo Camino del Plano, que comunica Cuarte de la Güerba con… Leer más

5.2. Camino del Plano. Entrebiesta a Blas Ondé

Pero lo chaled d´o Camino del Plano yera menazato por un proyeuto de macrourbanizazión: una ampla carrera eba de pasar por astí; por ixo en 1.986, cuan se prisentó ra mingala de bender-lo,… Leer más

6.1. Güesa del Común. Besita. Castiello

25 – V -2.010. Ixen de Zirigoza de güen maitín por a N-232 con destín Güesa del Común. Dimpués de Lo Burgo d´Ebro se´n esbarran t´a dreita por l´ A-222; pasan por Meyana,… Leer más

6.2. Güesa d’o Común. Espuntes Estoricos

Güesa d´o Común ye una billa de tasamén un zentenal d´abitadors agora, radita poblazión en contimparanza con a que tenió antis más, cuan yera la capeza de la ONOR DE GÜESA, entidá feudal… Leer más

6.3. Güesa d’o Común. Rebiesta “Ossa”. Julián Mercadal

Dimpués d´aber trachinau de firme por os paraches d´o Castiello, baxan ta Güesa y tornan ta l´auto. Como ya escomienza a dar-li lo sol deziden de marchar enta par de l´arriu, a ista… Leer más

7. Fuenfrida. Sierra Pelarda. Santugario de la Birchen de la Silla – Baños de Segura

Continan por l´A-2514 endrezatos enta Fuenfrida, pos quieren biyer ixa contornada d´o naxedero de La Güerba y la Sierra Pelarda, pasan escopetiaus por Rodiella y meya uzena de kms. más adebán plegan en… Leer más

8. Fuenferrada

Iz que diz qu´han dito que l´arriu Martín “escomenzipia” en Bibel, u que no pas, que si lo fa en Martín…. Atros gosan considerar que lo Martín tien 4 naxeders: 2 en Bibel… Leer más

9. Birchen d’a Langosta. Alpeñés

Arriban en l´armita d´a Birchen d´a Langosta, a 2 kms. d´o lucar d´Alpeñés. Iste santugario mariano ye de gran antigüidá, tradizión e importanzia en a redolada; os datos qu´encontinén esposarán en son estaus… Leer más

10.1. Pancrudo. Fuente Gimeno. Birchen d’a Palma. Orichens

A Fuente Gimeno ye a prenzipal fuen pancrudina y furnidera de l´augua corrién d´a localidá; astí pasó M. Martín güenacosa de chornadas estibals en a suya nineza, cuan  beniban a ormino con a… Leer más

10.2. Pancrudo. El Morteruelo

26-V-2.010. Desayunan trempano en a tabierna de “El Molino” y marchan con l´auto enta lo primer destín de ro diya: El Morteruelo. Iste mon de 1.416 mts. d´altaria ye o más altizo de… Leer más

10.3. Pancrudo. El Cacinarro. Naxedero de lo Pancrudo – Cervera del Rincón

S´endi tornan por la mesma pista y á metá camín aturan un inte t´afotiar lo lugar, pos i fa muito güen miral. A lo que ban a plegar en Pancrudo, s´endi esbarran por… Leer más

10.4. Pancrudo. El Prau

Como ya imos mentau l´arriu Pancrudo fiende Las Lomas, dixando la localidá y lo sarrato d´o Castiello ta la suya dreita, y creyando -en una terne faina de milentas d´añadas, ferre que ferre-… Leer más

11. Cuevas de Portalrubio – Portalrubio

Dimpués de chintar marchan en l´auto ta Las Cuevas de Portalrubio, lugarón de tasamén una uzena d´abitadors en o que naxió l´agüelo de M. Martín, Isidro Martín Pérez (1.901-1.991). A lo que plegan… Leer más

12.1. Por Plazas y Carreras

De tornata en Pancrudo alparcan l´auto en l´alox “El Molino” y marchan a piet ta lo cabo baxo d´o lugar, pero antis li fan un afoto a una biella carreta de labranza que… Leer más

12. 2. Pancrudo. Asoziazión Cultural “El Calabozo”. Lesico de Pancrudo

Anque l´Asoziazión Cultural Pancrudina data de 1.989, no ye diquia 1.996 qu´en da notorio d´a suya esistenzia, con prezedens en as autibidaz culturals atrapaziadas por la Comisión de Fiestas en as añadas anteriors,… Leer más

12.3. Pancrudo. Enta lo Castiello

Siguen puyando adrezaus ta lo Castiello, agora por la carrera “del Sol”, ande i son cualques bibiandas d´a familla de Migalánchel Martín; asinas, a lo que son plegando ta casa de la tía… Leer más

12.4. Pancrudo. Lo Castiello. Estoria de Pancrudo (I)

Dende la corona d´o tozal de lo Castiello l´ambiesta ye mañifica enta toz os costaus. Os Tocayos se miran os estrazios de ros dos torreyons que tubió lo Castiello y s´aproxeman ta lo… Leer más

12.5. Pancrudo. Lo Castiello. Estoria de Pancrudo (y II)

En o zaguer tierz d´o sieglo XIV bels listaus fiscals y zensals premiten conoxer la demografía pancrudina d´allora, que yera de bels 300 abitadors y cualques 50-60 casas. Trascriben encontinén lo decumén que… Leer más

12.6. Pancrudo. Lo Forno

La berdá ye que lo Forno no tiene pierde: dende “la Plaza” se´n ba puyando por la “calle del horno” y, dimpués de bel par de zerrigüeltas, se i plega ascape. Lo Forno… Leer más

14. Cutanda

27-V-2010. Dimpués de desayunar y dispidí-sen de la chen de l´alox rural “El Molino” marchan enta lo primer destín d´o diya, Cutanda, pasando por Portalrubio, La Venta´l Diablo y, cruziando la N-211, siguen… Leer más

15. Entrebasaguas. Birchen d’o Rosario. Luco de Xiloca

En Navarrete del Río (antis más por a redolada d´o Xiloca a l´arriu Pancrudo l´iziban “río Navarrete”) cambean de carretera: agora siguen bels 8 kms. por a local A-2512, de contino á canto… Leer más

16.1. Calamocha. Apuntes Estoricos. Tradizions

Tornan a pasar por Entrebasaguas y, siguindo por a N-234, esnabesan por a zona de Gascones y ascape plegan en Calamocha, capetal d´a comarca d´o Xiloca con altubaxo 4.600 abitadors, adedicatos a fainas… Leer más

16.2. Calamocha. Faula Popular. Besita

En o referén a la faula popular tradizional de Calamocha, cal izir que Migalánchel Martín ye espezialmén binclato ta ista localidá, debito a la suya rilazión con a familia calamochina DE JAIME LORÉN,… Leer más

17. La Basa’L Plano Gallocanta. Estoria. Ecoloxía. Cultura

Dende Calamocha marchan 12 kms. por l´A-1507 dica Tornos, do continan por la T-25/CV-634, alufrando enta lo güeste la polita ambiesta d´a Lacuna de Gallocanta que lis alcompaña mientres bella dezena de Kms.… Leer más

19. Abanto – Pardos. Besita. Entrebiesta a Celestino Tornos

ABANTO En o que ba de chornada os Zerris ya son pasaus por 3 comarcas: Comunidá de Tergüel, Xiloca y Cambo Daroca; agora dentran en a cuartena, la Comunidá de Calatayú. A lo… Leer más

25. Monestir d’Ubarra

31-V-2.009. Ixen de Las Pauls per la N-260 en destinasió lo Monestir d´Ubarra. Se´n desbarren per la A-1605 a l´endret de Castarné y pasen per Bonansa, enfins´arribá a l´entradó del congustro d´Ubarra. Per… Leer más

1. Lo Moncayo. Introduzión

PUYADA TA LO MONCAYO LO 22 D´AGOSTO DE LO 2.009 Ta puyar enta Moncayo no cal aber-ne muitas d´inchaquias, a prenzipal ye que dica d´agora os Zerrigüeltaires no bi yeran puyatos enxamás chuntos.… Leer más

2. Lo Moncayo. Fuén de Creyazión Literaria

En iste capetulo preban d´esplicotiar, escomidamén, l´embeleco y encantuch indizcaus a bels poyetas y escrebidors por o mitico Moncayo. O poyeta de Bilbilis (Calatayú) d´o sieglo I, Marzial, diz en os suyos Epigramas:… Leer más

3. Lo Moncayo. Puyada ta la Tuca

22-VIII-2.009. Ixen de Zirigoza os tres -M. Pérez, M. Martín y A. Barberán- endreza Logroño por la N-232, durán 52 kms.; se´n esbarran por la N-122 endreza Soria, durán 26 kms.; tornando a… Leer más

6. Consecuencias de la batalla

Muret supone el fracaso y abandono de las ambiciones de la Corona de Aragón sobre los territorios más allá de los pirineos y, según Michel Roquebert, el final de la posible formación de… Leer más

15. Saint-Pons de Thomières

Saint-Pons de Thomières es una ciudad del distrito de Béziers situada en el fondo de un valle, en el departamento de Hérault de la región Languedoc-Roussillon, tiene 2.300 habitantes y está situada a… Leer más

1. Biache dica Tolosa. Mureth-Molimento

ARAGÓN EN OCZITANIA (II), DE LO 28 DE CHUNIO TA LO 5 DE CHULIO DE LO 2.008 A intinzión d´iste segundo biache por Oczitania ye continar con lo enzetato en o 2.006, besitando… Leer más

2. Requilorio estorico

A introduzión estorica ta os escaizimiens esdebenitos en a baralla de Mureth ye esplicotiata con amplaria en os capetulos Edá Meya-Oczitania, Cataros, Trobadors-Luenga y Aragón sieglos XII y XIII, pertocans a ras coronicas… Leer más

3. Orichen d’a baralla

Lo Papa Inozenzio III -como capeza d´a Ilesia- repuya las creticas emplantillatas por os cataros, qui medran a redolé por bels endreiz de ra Crestiandá, más que más en os biscondatos de Carcassona,… Leer más

4. Aprestanzias ta la baralla

Pietro II torna t´Aragón, empeñora las rendas d´o Raino y apresta un exerzito d´aragoneses e catalans ta esfender es suyos dreitos y os de ros suyos basallos oczitans. Monfort ba acupando as billas… Leer más

5. A baralla de Mureth

12 de setiembre de lo 1.213, empezipian as pezquinas. L´exerzito cruzato, en una remenata trafucadera, ixen de Mureth fendo momenata de fuyita. L´exerzito de lo rai d´Aragón s´aprezisan ta marchar tot templatos a… Leer más

Seguir

Recibe cada nueva publicación en tu buzón de correo electrónico.