5. Torla – Manuel Frauca. Fratos de l’Omenax
18-6-2007. Hoy no llueve, pero continúa nublado. Si no empeora el tiempo probarán de ir a ver Os Fratos de L’Omenax. El interés por estas cuevas proviene de hace mucho tiempo, motivado por… Leer más
18-6-2007. Hoy no llueve, pero continúa nublado. Si no empeora el tiempo probarán de ir a ver Os Fratos de L’Omenax. El interés por estas cuevas proviene de hace mucho tiempo, motivado por… Leer más
Parlotean sobre el significado de “los fratos de l’Omenax” (esplucas de l’Omenax), o “foratos de Lomenás” (cuevas de la lomera grande; esta segunda pronunciación parece ser más moderna). Recordando también M. Martín los… Leer más
TORLA, ARMITA D´A ESPELUNGA, IBÓN E PUERTO BIELLO DE BIELSA, DE LO 16 TA LO 21 DE CHUNIO DE LO 2.OO7 Iste año ros Zerrigüeltaires deseyan pasar o bentenozinqueno cumplañatas de l´empieze de… Leer más
San Bizién d´A Buerda ye una aldeya plantificata en un solanero costeruto, pertenexién a ro monezipio d´A Buerda y a 780 mts. d´alzaria. Tien 2O abitadors y as fiastas se i zilebran o… Leer más
17-VI-2.OO7. No dixa de pleber. A escorsa parata enda ros Fratos de l´Omenax no ye feitible. S´amondan en l´auto e marchan cara ta Biascas con a indinzión de besitar os lucars de Biu… Leer más
18-VI-2.OO7. Güe no plebe, pero condina nuble. Si no apiyora l´orache prebarán d´ir a biyer Os Fratos de L´Omenax. L´indrés por istas esplucas promana de fa muito tiambo, enzurizato por lo que li… Leer más
Esparlatinian sopre ro posible sinificato de “os fratos de l´Omenax”(esplucas de l´Omenax), u “foratos de Lomenás”(esplucas de ra lomera gran; ista segunda prenunzia parix estar más muderna). Remenando tamián M. Martín os bersez… Leer más
19-VI-2.OO7. Ixen de Torla endrezatos t´a Ribera d´a Zinga (A Buarda, Escalona, Aspuña). Plegan en l´ostal, an que i dixan os astimentos, y se piensan que ye millor chentar ya ta marchar dimpuesas… Leer más
Marchan de ra Fuensanta en l´auto dica Os Molins, pasando por San Lorién y Torrelisa; continan por Onzins dic´arribar ta ro monesterio de San Beturián (13 Kms); en ista segunda cursa ban a… Leer más
2O-VI-2.OO7. Marchan de l´alox endrezatos ta Ballibielsa, continando por a carretera dica lo túnel Bielsa-Aragnouet, alparcando l´auto a 2OOmts. d´el suyo entrader. Dend´astí fan un afoto a´l grandizo Churro d´A Pinarra, bien bister… Leer más
Santa María de Buil (1- d´a radiz induropeya BOL y en chermanico BUHIL: pueyo, u 2- Billa). O nome de ra poblazión dica 1.646 yera solamén Buil; dende 1.743 Santa María de Buil,… Leer más
Arcusa (de ARCO: puen) ye un monezipio de Sobrarbe situgato en meyo de ro gran saseral d´o Biello Sobrarbe, a 869 mts. d´alzaria y a 1O4 kms. de Güesca capetal. Amanix mentato en… Leer más
Desde aquí se vuelven hacia el coche y hacia el pueblo de Castejón de Sobrarbe, continuando por la A-138 durante unos dos km. y desviándose poco más de 7 km. por la comarcal… Leer más
SANMITIER, CHANOBAS, ESCORSA DE RA PUNDA MARMURÉS Y ARCUSA (II), DE RO 8 TA RO 10 DE SETIAMBRE DE LO 2007 A prenzipal enchaquia d´un segundo biache n´iste año -agora en Setiambre que… Leer más
O conchunto relichioso-melitar conoxito como “Os Castillos” ye constimeso por l´armita de San Mitier y San Zeledoño y ra torre de manobrería pentagonal de ro castiello, de metá de ro sieglo XI, plantificatas… Leer más
Sanmitier (San Emeterio, San Emetier, San Miterio, San Mitier) ye un lucar acorporato en o monezipio d´A Fueba, a 88 kms. de Güesca y 747 mts. d´alzaria. Tien 137 abitadors. A fiasta gran… Leer más
Dend´astí se´n tornan ya ta l´auto y marchan enta ro lucar de Castillón de Sobrarbe, continando por l´A-138 durán bel par de kms. y esbarrando-sen bels 7 kms. y as escrebas por a… Leer más
Pa dentrar en o lucar s´esbarran por una pista qu´en bels 4OO mts. lis dixa zerqueta d´un puen colgán de tiara de l´año 1.882, por o que cruzian l´arriu Ara. Continan dimpués 3OO… Leer más
O grupo aragonés de mosica tradizional “La Ronda de Boltaña” ha ripresentato durán tota ra suya trayeutoria l´apego y a esfensa cuentra l´esradigue de ra poblazión, y a luita cuentra ros entibos. Una… Leer más
9-IX-2.OO7. Se´n debandan a ras 5 d´o maitín, desayunan y a ras 5´45 s´aplegan con Toni, o guida que lis enfilará. Con l´auto de M.Martín se´n ban os cuatro enda Nerín, an que… Leer más
Enzetan una rabiosa puyata dezaga de ro guida bi remundando bels barranguizos, dica que baixan ta una mena de fondata an que i discansan breus momens. Os dos combañers se´n i sianden pro… Leer más
1O-IX-2.OO7. Endre que M. Pérez y M. Martín discansan y se´n refán (más que más o segundo que -a ra fin- ha sanato lo suyo reparallo), Alfredo ro fuardaz a metá maitín se… Leer más
Respetibe a costumbres d´o casorio: D’antes no se’n casaba denguno a gusto porque as bodas no las hacían los novios. Las hacían familiares que les interesaba. Eso no son bodas. Os padres si… Leer más
De vuelta a Sallent, cenan y después marchan al bar restaurante “Rincón de Mariano”. Aquí conversan con Mariano de casa Tomasico, con Laureano Urieta de casa Chicoy, Pili Otín de casa Lucas y… Leer más
Sallén de Galligo ye a capetal istorica de ra Bal de Tena; pasa de ros mil abitadors, se troba a una altaria de 1.3O5 mts y a 1OO kmts enta ro norte de… Leer más
BASE: Sallén de Galligo, 1.3O5 mts d´altaria DESTÍN: miralgüén de “El Salto”, 1.325 mts d´altaria DURATA: 1 ora DIFICULTÁ: muito chiqueta O sender empezipia en o cabo zaguero de ra poblazión, remuntando ro… Leer más
BASE: pista forestal entre Sandiniés y Tramacastiella de Tena, a 1.25O mts d´altaria DESTÍN: Ibón de Ra Siarra (2.O26 mts d´altaria) DURATA: 3 oras y meya DIFICULTÁ: chiqueta-meyana Cal enfilar por una pista… Leer más
Pa ra escorsa de guoy ta l´ibón de Ra Siarra han condato con a balurosa aduya de bels amius naturals de ro payís, ro cualo contrimuestra nuabamén ro importán que ye contautar con… Leer más
De tornata enta Sallén, zenan y dimpués marchan ta ra tabierna-restorán “Rincón de Mariano”. Astí capazían con Mariano de casa Tomasico, con Lauriano Urieta de casa Chicoy, Pili Otín de casa Lucas y… Leer más
“Ta ras escorsas peus autes costalats de ras Pireneas que gausam emplegar lo patués gascón pirinenc; aqueth parlatge -pro parescut dab l´aragonés- qu´erai emplegat peus pastors deus dus bersans, enta comunicar-se enter eths… Leer más
O martes 12 de Chulio reguden enta ro treballo de Mari-Carmen y se dispiden d´ella con tot l´afeuto. De tornata quieren besitar o dolmen de Santa Ilena, pero antis pasan chunto l´entibo de… Leer más
BAL D´A GARZIPOLLERA, BAL D´ACUMUER Y SIARRA GUARA POR NOZITO D´O 8 T´O 11 DE CHULIO D´O 2.004 Ista añada as miras de Migalánchel Pérez y Migalánchel Martín son yir por a Bal… Leer más
De tornada s´amanan a besitar bel par de lugarons entre Chaca y Samianigo: Baraguás (del vascón Ara: valle + otz: frío, valle frío), que les dizen “empeguntapuercos” y Grazionépel (Antrotopónimo latino “Gratinius/Graciano, +… Leer más
M. Martín y M. Pérez pretan a petenar sapendo que a pista con barana tien más de 7 kms. y que ixa esfugata estra lis ferá balurar más agún o camín que ban… Leer más
O sabado 1O de Chulio, como asperaban, amanixe plebendo, asinas que deziden d´amanar-se ta ro museyo Angel Orensanz d´Artes de Sarrablo, situgato en casa Batanero, casa tipica sarrablesa en o bico de ro… Leer más
BALS DE PUERTOLÁS, BIO Y ORDESA , DE RO 24 TA RO 27 DE CHULIO DE 1985 Ista añata -por primer begata con l´auto de M. Martín- ban con as miras de conoixer… Leer más
O lucare de Bestuere a 1.228 mts. d´aldaria, con bels 24 abitadors, ye situgato baixo ra cordalera d´Es Estrals y en o cabaldo de ro fondizo barrango d´Arrés, con cambos de labranzia en… Leer más
Juan de Campo li fabla a M. Martín de ro zaguere gaitere de Bestuere, y de Sobrarbe. Se diziba Juan Cazcarra Sesé, de casa Orosieta; li rezenta un feto que gosó escaizir-se en… Leer más
Ista begata atinan a endreza y arriban ta Ballibio sin de más emboliques. En a Ballibio bi ye ra par más gran de ro Pargue Nazional d´Ordesa y Mon Perdito; ista bal ye… Leer más
Camín enda Torla pasan por Sarbisé, an que i fan una aturadeta. O lucare de Sarbisé bi ye a 863 mts. d´aldaria, a 1O6 kms. de Guasca capetal y tian arredol de ros… Leer más
26-VII-1.985. Se´n debandan pro bian adormitos e discansatos, desayunan y amoniquet se´n bi aprestan ta ra gran andata. Dixan l´auto en o cámbin y petenan por a carretera, endrezatos enda ro patral d´Ordesa,… Leer más
Ixen de ro Patral por o camín que se´n fica en a selba por a marguin dreita de l´Arazas. En istas, s´enziardan a trobar con un mesache que petena en andalias, con qui… Leer más
Se´n fan d´afotos con o murzianico -triballa de tasista- que ye plegato dic´aquí sin dengún poblema. Os Zerrigualdaires se piansan que ra baixata por o Sender de ros Cazataires puástar pro periglosa y,… Leer más
15-IX-1.985. A l´atro´l diya se´n debanta tardi, desayuna y marcha ta la sallida del llugá, carretera enta Campo y Benás. La intinzión é allegá en L´Aínsa fén dido. Ba siguí con ista ideya… Leer más
16-IX-1.985 Aduerme de pistón dica metá maitín y, como en a bibianda li fan a fabor de cusirar-li o bolsamen dica ra ora de l´autolinia, se´n ba a garimboliar dingo-londango por a billa… Leer más